Haftanın Filmi: Sonbahar (2008)
On yıl sonra eve dönen biri, bıraktığı yeri aynı bulur mu? Yusuf'u köyde yaşlı ve hasta annesi bekliyor; sis, yamaç ve yağmur yerinde duruyor.
Her cuma altı kart: haftanın filmi, yönetmeni, özgün senaryo örneği, kitabı, terimi ve tekniği. Yeni bülten hafta boyunca toplulukta görünür; önceki sayılar okul profilinde kalır.
On yıl sonra eve dönen biri, bıraktığı yeri aynı bulur mu? Yusuf'u köyde yaşlı ve hasta annesi bekliyor; sis, yamaç ve yağmur yerinde duruyor.
Bir yer, orada konuşulan dilleri de taşır. Hopa'da doğan Özcan Alper'in ilk uzun filmi Sonbahar, Doğu Karadeniz'de Türkçe, Gürcüce ve Hemşince konuşmalarla…
Yıllar sonra kapıya gelen biri, içeri girmeden önce bir şeyi fark eder. Evde değişmeyen tek şey, ona bırakılmış küçük bir işaret olabilir.
Annesinin anlattığı köye gidildiğinde, anlatılan yer hâlâ orada mıdır? Juan Preciado, ölüm döşeğindeki annesinin isteğiyle babası Pedro Páramo'yu aramak için…
Bir karakter susar; görüntü yıllar öncesine geçer. Bu geçiş yalnızca olanı göstermez, şimdi yaşananı başka bir ışıkta okutur.
Karlı bir vadide küçük bir araba ilerler. Kimse bir şey söylemeden nerede olduğumuz ve buranın ne kadar uzak olduğu anlaşılır.
Bir yüzün açıklamadığını bir el gösterebilir. Bresson'un Bir İdam Mahkûmu Kaçtı'sında nesnelerle kurulan ilişki, kaçma arzusunu her defasında görünür bir işe…
Konuşma bittiğinde oda tamamen susmaz. Havalandırma, dışarıdaki uzak trafik, mekânın kendine özgü uğultusu kalır.
Bir kaşık, bir tahta parçası, kapının gerisinden gelen ayak sesi. Özgürlüğe giden yol, önce odadaki nesnelerin başka türlü kullanılabileceğini fark etmekten…
Kapanan bir kapının önünde biri hâlâ içeridedir. Diğerinin bunu fark etmesi için sesini duyması yeterli olmaz; hareketini durdurması gerekir.
Bir kişi kapıya koşar; başka bir yerde biri anahtarı çevirir. İki mekân arasında gidip gelen görüntüler, karşılaşmayı henüz olmadan bekletir.
Aynı yere iki farklı ad verildiğinde, aynı dünya mı anlatılır? Le Guin'in öyküsünde birileri ormanı yaşadıkları bütün olarak görürken, diğerleri kesilecek…
Aynı görüntüye bakıp aynı şeyi görmemek mümkün. Berger'in kitabı, bakışımızın bildiklerimizden, alışkanlıklarımızdan ve görüntünün sunulduğu bağlamdan nasıl…
Seyirci anahtarın masanın altında olduğunu görmüştür. Karakter hâlâ kapının dışında cebini arar. Aynı anı izliyoruz, fakat aynı bilgiye sahip değiliz.
Görüntü birkaç saniyeliğine gelir ve kaybolur. O kısacık an, odada bekleyen herkesin yerini değiştirir.
Bir sinema hayali, anlatılmadan önce bir şeyin tamir edilmesinde görünebilir. Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak'ın çocukları, ellerindeki parçalara henüz…
Bir el düğmeye uzanır. Başka açıya geçtiğimizde hareket devam eder. İki ayrı çekim, tamamlanan tek bir eylem gibi algılanır.
Bir makine henüz doğru çalışmıyor; iki çocuğun ona baktığında gördüğü gelecek çalışıyor.
Bir kişi konuşur. Kamera, cevap vermeyen diğer kişiye döner. Söylenen cümlenin ağırlığını, onu duyan yüzün üzerinde görürüz.
Bir ilişkinin başlaması için aynı odada bulunmak gerekmiyor. Sefer Tası'nda kişiler arasındaki mesafeyi yemek, kâğıt ve teslimat düzeni taşıyor.
Yanlış gelen kap ertesi gün geri döner. İçinde yemek yoktur; yine de geri gönderilecek bir şey vardır.
Karşıdaki oyuncu düşünürken beklemek, bazen hamle yapmaktan daha ağırdır. Zweig'ın öyküsünde satranç tahtasının çevresinde görünen sakinlik ile insanın içinde…
Görüntü artık notu okuyan kişide, ama önceki plandaki ses sürüyor. L kesmede geride bıraktığımız planın sesi, yeni görüntünün üzerinde devam eder.
Yanlış adrese giden bir yemek, doğru kişiye ulaşan bir cümleye dönüşüyor. Birbirini görmeyen iki insanın ilişkisi, her gün açılan bir sefer tasının içinden…
Aynı kayıt yeniden çalıyor. Kelimeler değişmiyor; onları dinleyen kişinin korkusu değişiyor.
Mutfaktaki radyo çalar; karakter düğmeyi çevirince müzik kesilir. Sesin kaynağı hikâyenin dünyasındadır. Buna diegetik ses denir.
Bir kalabalığın ortasında yalnız kalmak. Konuşma'daki Harry Caul, işinin gereği başkalarının seslerine yaklaşırken kendi hayatını sıkı sıkıya kapalı tutuyor.
Bir mesajın sonundaki küçük bir ses, mesajın kendisinden daha uzun süre odada kalıyor. Dinleyen kişi artık sözcüklere bakmıyor.
Aynı duvar, aynı yazı; ama anlam artık aynı değil. Orwell'in çiftliğinde iktidarın değişimi, sözcüklerin nasıl yeniden düzenlendiğinde de görünür oluyor.
Henüz boş koridoru görüyoruz ama içeriden konuşma başlamış. Bir sonraki odanın sesi, görüntüsünden önce geliyor.
Bir kent, haritasındaki sokaklardan ibaret olmayabilir. Calvino'nun düşsel kentlerinde bir yerin hafızası, arzuları ve insan ilişkileri, binaları kadar…
Kapı kapanır. Sonraki planda oda boştur. Aradaki taşıma, bekleme ve temizlik gösterilmez; sonucu görüp geçen zamanı kendimiz tamamlarız.
Öndeki kutunun üzerindeki isim nettir. Arkada kapıda duran kişi bulanık. Plan değişmeden netlik ona geçince, dikkat de eşyadan insana kayar.
Bir apartman boşaltılırken bir insanın bütün hayatı nereye taşınır? Mithat Bey için gazete yığınları, kayıtlar ve eşyalar fazlalık değildir; dışarıdakiler aynı…
Boşaltılacak bir evde son kutu hâlâ kapanmıyor. Tartışmayı başlatan şey kutunun ağırlığı değil, içindeki küçücük bir nesne.
Bir karakterin nasıl konuştuğundan önce neyi sakladığına bakmak. Pelin Esmer'in 11'e 10 Kala'sında eşyalar, İşe Yarar Bir Şey'de yolculuk, insanların birbirine…
Sicilya'da küçük bir kasaba, tek bir sinema salonu ve makine dairesinde çalışan bir adam. Onun peşinden ayrılmayan bir çocuk.
Resim eğitimi aldı ve sahneleri önce çizdi. Storyboardları bugün ayrı ayrı sergileniyor.
Sonda karşılığını bulacak bir kurulum — burada yalnız bir kutu:
Taşra otelinde kâtiplik yapan Zebercet'in bütün dünyası birkaç oda, bir defter ve bir gecikmiş trenden ibaret.