Tretman

Orta · ~3 dk okuma · Tretman (Sahne Sahne Düzyazı Anlatım)

Tanım

Tretman, filminin sahne sahne, şimdiki zamanda yazılmış düzyazı anlatımıdır. Sinopsis "ne oluyor"u bir paragrafta özetler; tretman filmin bütün akışını sırasıyla gösterir: hangi sahnede kim ne yapıyor, sahne neyle bitiyor, bir sonrakine nasıl bağlanıyor. Diyalog yazılmaz — ancak kritik bir replik varsa tek cümleyle anılır. Uzunluk: kısa film için 1-3 sayfa, uzun metraj için 8-20 sayfa.

Ne zaman kullanılır?

Sinopsis ile senaryo arasında. Yapı sorunları en ucuz burada çözülür: sahne sırasını değiştirmek tretmanda bir paragraf taşımaktır, senaryoda üç günlük iştir. Ayrıca destek başvurularında ve yapımcı dosyalarında istenir.

Örnek

Kasap Cemal, sabah yedide dükkânını açar. Boş tezgâhın camını siler, terazisinin tozunu alır, bıçağını biler. Camdan karşıya bakar: kaldırımın öte yanında dev bir marketin vitrini, üstünde "açılışa iki gün" afişi.

Öğlen tek müşteri gelir. Yaşlı kadın iki yüz gram kıyma ister; Cemal terazi yirmi gram fazla gösterince fazlayı geri alır. Kadın "cumaya açılıyormuş" der, Cemal cevap vermez.

İkindi üstü oğlu Emre gelir. Cemal ona iş olmadığını söyler; Emre yine de camı silmeye başlar. Akşamüstü Cemal oğlunu terazinin başına çağırır, boş kefenin sıfırı göstermesi gerektiğini öğretir: bir kere yanlış tartarsan bir daha kimse gelmez. Tam o sırada Emre'nin çantasından karşıdaki marketin mavi yeleği sarkar.

Cemal görür ama tepki vermez. Yalnızca kaç para verdiklerini sorar. Emre üç ay çalışıp geri döneceğini söylemeye çalışır; Cemal onu keser, camı iyi sildiğini söyler ve önlüğünü çıkarır.

Gece kepenk inerken Emre yarın gelip gelmeyeceğini sorar. Cemal yalnızca "sabah yedide açarım" der. Ayrılırlar. Cemal geri döner, karanlık dükkânda oğlunun unuttuğu yeleği bulur, katlar ve bıçaklarının durduğu çekmeceye koyar. Terazi boştur; karanlıkta sıfır gösterir.

Sık yapılan hata

✖ Diyalog yazmak: Tretman replik defteri değildir. Konuşma ancak "babasına markette çalıştığını söyleyemez" gibi bir eylem olarak geçer. ✖ Geçmiş zaman ve iç düşünce: "Cemal üzülmüştü, oğlunu düşünüyordu." Tretman da film gibi şimdiki zamanda ve görülebilir yazılır. ✖ Sahne değil özet: "Baba oğul arasında gerilim büyür." Hangi sahnede, kim ne yapıyor? Tretman akışı gösterir, hissi anlatmaz. ✖ Finali saklamak: Sinopsis merak bırakabilir; tretman bırakmaz — sonu dahil her şey yazılır.

İlgili ders

🎓 Tam tretman öğretimi: 2. Perde — Hikâye Mimarisi (yakında). Temeli: 2.5 Logline.

Benzer içerikler

📖 Kısa Sinopsis (bir paragraflık hâli) · Logline (tek cümlelik hâli)

BOŞ TRETMAN ŞABLONU

FİLMİN ADI
Tretman · [tarih] · [yazar]

Logline: ..............................................

1. AÇILIŞ
[Kim, nerede, hangi düzen içinde? Filmin dünyası ve
kahramanın normali — şimdiki zamanda, görülebilir.]

2. KIRILMA
[Bu düzeni bozan olay. Kahraman ne kaybediyor,
ne istemeye başlıyor?]

3. TIRMANIŞ
[Sahne sahne: her denemesi ne, karşısına ne çıkıyor,
ne bedel ödüyor? Her paragraf bir sahne.]

4. EN DİP NOKTA
[Elindeki son şeyi de kaybettiği an.]

5. FİNAL
[Karar ve sonucu. Kahraman ne yapıyor, dünya
nasıl değişiyor? Sonu yaz — saklama.]

Kontrol: □ Şimdiki zaman □ Diyalog yok □ Her paragraf
bir sahne □ İç düşünce yok □ Final yazıldı