Senaryo OkuluTeknik Kavramlar
Alt metin, önceleme, ek-biç, MacGuffin ve okulun kendi terimleri.
Alt MetinRepliğin açık anlamının altında çalışan niyet, duygu, ilişki ya da saklanan bilgi — söylenen ile kastedilen arasındaki… Önceleme (Foreshadowing)İleride olacak şeyin, seyirci fark etmeden önceden sezdirilmesi — final geldiğinde "tabii ya" dedirten hazırlık. Ek-Biç (Plant & Payoff)Önce masumca "ekilen" bir detayın (nesne, bilgi, alışkanlık) sonra dramatik karşılığıyla "biçilmesi." Saliha'nın önlüğü… Dramatik İroniSeyircinin, karakterden fazlasını bilmesi — gerilimin en eski makinesi (biz bodrumdakini biliyoruz; karakter kapıyı açı… MacGuffinHerkesin peşinde koştuğu ama kendisi neredeyse önemsiz olan hedef nesne (çanta, belge, formül) — filmi hareket ettirir,… Karakter ArkıKarakterin, başlangıç davranışından bedeller yoluyla final seçimine uzanan değişim yayı. Ölçüsü davranıştır: replikler… LoglineFilmin tek cümlelik vitrini: karakter + olay + hedef + engel, ~30 kelime, son söylenmez. Premise (Hikâyenin İddiası)Hikâyenin dünyaya öne sürdüğü tez. Tema soru sorar, premise taraf tutar. Günlük dilde "ana fikir"e yakındır; farkı: ana… AntagonistKahramanın hedefinin karşısında duran temel güç — "kötü kişi" demek değildir; insan olduğunda, eylemini sürdürebileceği… Klişe TestiBir cümlenin/motivasyonun/bedelin sahiden o karaktere ait olup olmadığının testi: "Bu, başka herhangi bir karaktere/fil… KalkanKarakterin geçmişte işine yaramış ama bugün bedel ödeten koruyucu davranış kalıbı — kusurun "mantığı" (Cemal'in yardım… Senarist ParmağıYazarın eli karakterin kararında görünmesi: karakter, kendi mantığından değil "senaryo öyle istediği için" davranır. Se… Kolaylık TuzağıTek telefonla/konuşmayla çözülecek sorunu doksan dakika uzatan kurgu. Testi: "Bunu aşmanın en bariz yolu ne — ve o kapı… Sessiz ÇatışmaBağdaşmayan isteklerin, tek yüksek ses olmadan davranışlarla çarpışması. Ölçüt desibel değil bağdaşmazlıktır — en gergi… Niyet ve EngelSahne motorunun iki parçası: karakterin o sahnedeki somut yönü (niyet) ve onu zorlayan karşı basınç (engel). Masa testi… Davranışla DuyguDuyguyu sıfatla anlatmak yerine, o duygunun ürettiği görülür davranışı yazmak. "Cemal oğlunu seviyordu" değil: Emre'nin… Arkın KanıtıKarakter değişiminin söz veya etiketle değil, eski halinin yapamayacağı bir davranışla gösterilmesi. Saliha'nın kanıtı:… İlk-Son Sahne AynasıFilmin ilk ve son sahnesinin aynı öğeyi (mekân, nesne, eylem) farklı anlamla tekrar etmesi — değişimin cetveli. Önlük:… Replik Silme TestiBir sahnenin dramatik yükünü ölçen test: bütün replikleri sil — olay ve değişim hâlâ anlaşılıyor mu? Anlaşılıyorsa sahn… PerdeSinemada filmin büyük yapısal birimi; Senaryo Okulu'nda öğrenme yolculuğunun beş büyük evresi. Kendi filmin gibi, kurul… Dönüşsüz KapıKarakterin kendi seçtiği ve sonuçları geri alınamayan eşik — perdeyi kapatan an. İki şart: karakter seçer + eski duruma… Orta Nokta AynasıYolun yarısında karakterin seçmediği, GÖRDÜĞÜ an — istek ile ihtiyacın aynı şey olmadığını ilk kez fark ettiği yüzleşme… Vuruşİskeletin eklem noktası — filmin beş temel vuruşu: Açılış Görüntüsü · İlk Kapı · Orta Nokta Aynası · İkinci Kapı · Doru… "Neden Şimdi?" TestiPlatform imza testi — her olay ve bilgi için: "Bunu seyirciye neden BU noktada veriyorum?" Cevabı olmayan olay yanlış y… Sözleşme İlkesiDünyanın kuralı bir kez kurulunca seyirciyle sözleşme imzalanır — kural sessizce unutulamaz; bükülecekse bedelli ve gör… Bilir/Bilmez TestiKarakterin kendi hakkındaki körlüğünü ölçen çift: ne İSTEDİĞİNİ bilir, neye İHTİYACI olduğunu bilmez. Aradaki makas fil… Mikro-ÇatışmaTek sahnenin çatışması — bu sahnede biri bir şey ister, bir şey engeller; merkezi çatışmanın sahneye düşen gölgesi. Eng… SalınımSahnedeki değişimin hissedilen biçimi — sahne bir dramatik yükle açılır, başka bir yükle kapanır; yön ya da yoğunluk fa… Karakter SesiBir karakterin kelime seçimi, cümle yapısı, ritmi ve kaçınmalarıyla oluşan ayırt edilebilir konuşma biçimi. (Anlatıcı s… Yazar Gibi OkumakBir sahneyi yalnızca "ne oldu"suyla değil, etkinin hangi tercihlerle kurulduğunu görerek okuma. Seyirci sonucu okur (üz… Sahne SökümüBir sahneyi üç soruyla katmanlarına ayırma yöntemi: sahne ne istiyor (istek — sahnenin peşinde olduğu dramatik hareket)…