Storyboard, senaryodaki sahnenin plan plan çizilmiş hâlidir: her kutu bir çekimi gösterir, yanına o çekimin ölçeği, kamera hareketi ve süresi yazılır. Amacı güzel resim yapmak değil, sette ne çekeceğini önceden bilmektir. Çizim yeteneği gerekmez — çöp adam ve ok yeter. Aşağıdaki Word şablonunu indirip yazdırabilir, elle doldurabilirsin.
Hızlı cevap · 13 kart
Yana kaydırarak oku — tamamı bir dakika sürer.
1/13Kısa cevap
Her kutu bir çekim.
Storyboard, senaryodaki sahnenin plan plan çizilmiş hâlidir. Her kutu bir çekimi gösterir; yanına o çekimin ölçeği, kamera hareketi ve süresi yazılır.
Amacı güzel resim yapmak değil — sette ne çekeceğini önceden bilmek.
Set günü bir filmin en pahalı günüdür. Storyboard o günü kısaltır.
2/13Neyi kurtarır?
Beş işi kâğıtta bitirir
Sette
Karar vermeyi bitirir
Ekiple
Ortak dil kurar
Takvimde
Set gününü kısaltır
Kurguda
Eksik plan çıkmaz
Bütçede
Pahalı planı önceden görürsün
Kalabalık ya da pahalı bir plan, çizilirken fark edilir — sette değil.
3/13En büyük bahane
Çöp adam ve ok yeter.
Bu kadarı üç bilgiyi taşır: kim nerede duruyor, kamera nereye bakıyor, ne hareket ediyor.
Kadraj çerçevesi zaten kutunun kendisi. Geriye çöp adam ve ok kalıyor.
Storyboard bir çizim yarışması değildir.
4/13Hiç çizmek istemiyorsan
İki yöntem daha var
Fotoğraf storyboard
Mekânda her planın fotoğrafı
Ön-çekim · animatik
Telefonla kabaca çek, kurgula
Animatikte süreyi ve ritmi çekimden önce görürsün — kâğıtta göremediğin tek şey budur.
5/131
Sahneyi oku, anahtar anı seç
Bu sahne neyle değişiyor?
Seyirci bu sahneden hangi bilgiyle çıkacak? Sonra sahnenin döndüğü tek anı bul — en güçlü ölçeği ona ayıracaksın.
Her sahnenin bir dönüş anı vardır. Storyboard onu korur.
6/132
Planlara böl
4–10 plan. Kısa sahnede 3 de yeter.
Sahneyi çekimlere ayır. Her cümleye plan uydurma — plan sayısı sahnenin karmaşıklığına göre değişir, replik sayısına göre değil.
Çok plan iyi film değil, uzun set demektir.
7/13Hangi ölçek?
Altı plan ölçeği
Genel · GÇ
Mekân ve karakterin yeri
Boy · BÇ
Baştan ayağa
Diz · DÇ
Hareket ve beden
Göğüs · GÖ
Diyalogların ana ölçeği
Yakın · YÇ
Yüz ve duygu
Çok yakın · ÇYÇ
Tek ayrıntı: bir el, bir göz
Sahneye genelle gir, dönüş anında yakına in. Ölçek değişimi seyirciye “buraya bak” der.
8/133
Kutulara çiz, yanına yaz
Ölçek · hareket · süre
Çizim kutunun içinde, bilgi kutunun yanında durur:
Plan 3 — Cemal terazinin tozunu alır.
3 · ÇYÇ · sabit · 3 sn — Bez, terazinin üstünde.
İlkini sette yeniden düşünürsün. İkincisini çekersin.
9/13Örnek · elimizdeki sahne
“Kasap Cemal, sabah yedide dükkânını açar. Boş tezgâhın camını siler, terazisinin tozunu alır, bıçağını biler. Camdan karşıya bakar: kaldırımın öte yanında dev bir marketin vitrini, üstünde ‘açılışa iki gün’ afişi.”
Tretmandan alınmış tek bir sahne. Şimdi bunu kutulara bölelim.
Sahnenin döndüğü an 5. plandır — en yakın ölçek oraya ayrıldı. Ölçek seçimi rastgele değildir.
11/134
Sırala ve kontrol et
Arka arkaya okuyunca sahne anlaşılıyor mu?
Planları sırayla oku. Anlaşılmıyorsa eksik plan vardır — o eksik sette değil, burada bulunur.
Kâğıtta bir kutu eklemek bedavadır. Sette bir plan eklemek bir saattir.
12/13Çok karıştırılan
Storyboard, çekim listesi değil.
İkisi ayrı belgedir ve ikisi de gerekir — biri diğerinin yerini tutmaz:
Storyboard
Ne görünecek: kadraj, açı
Çekim listesi
Set gününün sırası
Storyboard’un sırası
Hikâye sırası
Listenin sırası
Mekân ve oyuncu
Storyboard bitince aynı mekânda ve aynı oyuncuyla çekilecek planları grupla — çekim listen budur.
13/13Sete çıkmadan
Beş soru
Sahnenin döndüğü an belli mi?
Plan sayısı sahneye göre mi, replik sayısına göre mi?
Her kutunun yanında ölçek ve süre var mı?
Kutuları arka arkaya okuyunca sahne anlaşılıyor mu?
Aynı mekândakileri gruplayıp çekim listesine çevirdin mi?
Her sahneye storyboard gerekmez: karmaşık, hareketli ya da pahalı sahneleri mutlaka çiz; iki kişinin oturup konuştuğu sahnede plan listesi yeter.
Ne işe yarar?
Sette karar vermeyi bitirir: hangi plan, hangi açı, hangi sıra — hepsi önceden belli olur.
Ekiple ortak dil kurar: görüntü yönetmeni ve oyuncu aynı görüntüyü hayal eder.
Zamanı korur. Set günü en pahalı şeydir; storyboard onu kısaltır.
Kurguda eksik plan çıkmasını engeller: geçişler kâğıtta görünür.
Bütçeyi gösterir: kalabalık ya da pahalı bir plan çizilirken fark edilir.
Plan ölçekleri
Genel çekim (GÇ): mekânı ve karakterin mekân içindeki yerini kurar.
Boy çekim (BÇ): karakter baştan ayağa görünür.
Diz çekim (DÇ): dizden yukarısı; hareketi ve bedeni birlikte gösterir.
Göğüs çekim (GÖ): diyalogların ana ölçeği.
Yakın çekim (YÇ): yüz ve duygu.
Çok yakın çekim (ÇYÇ): tek bir ayrıntı — bir göz, bir el, bir nesne.
Çizemiyorum, ne yapacağım?
Storyboard bir çizim yarışması değildir. Çöp adam, kadraj çerçevesi ve hareket oku üç bilgiyi taşımaya yeter: kim nerede duruyor, kamera nereye bakıyor, ne hareket ediyor.
Alternatif iki yöntem daha var. Birincisi fotoğraf storyboard: mekâna git, telefonla her planın bir fotoğrafını çek, sırayla diz. İkincisi ön-çekim (animatik): sahneyi telefonla baştan sona kabaca çek ve kurgula — süreyi ve ritmi çekimden önce görürsün.
Storyboard ile çekim listesi aynı şey mi?
Hayır, ikisi farklı belgedir ve ikisi de gerekir. Storyboard filmin görüntüsünü gösterir: hangi kadraj, hangi açı. Çekim listesi ise set gününün sırasını verir: hangi planı, hangi mekânda, hangi oyuncuyla, hangi sırayla çekeceksin. Storyboard hikâye sırasına, çekim listesi mekân ve oyuncu sırasına göre dizilir.
Nasıl uygulanır?
Sahneyi oku — Sahnede neyin değiştiğini bul: seyirci bu sahneden hangi bilgiyle çıkacak?
Anahtar anı seç — Sahnenin döndüğü tek an hangisi? Onu en güçlü ölçekle göstereceksin.
Planlara böl — Sahneyi 4-10 plana ayır. Kısa sahnede 3 plan da yeter; her cümleye plan uydurma.
Kutulara çiz — Her kutuya kaba kadrajı çiz, hareketi okla göster.
Yanına yaz — Ölçek, kamera hareketi, süre ve varsa replik/ses notu.
Sırala ve kontrol et — Planları arka arkaya okuduğunda sahne anlaşılıyor mu? Anlaşılmıyorsa eksik plan vardır.
Çekim listesine çevir — Aynı mekânda ve aynı oyuncuyla çekilecek planları grupla — set günü buna göre kurulur.
Storyboard ve çekim listesi şablonu
Çizim kutuları ile plan, ölçek, hareket ve süre sütunları hazır. Word'de doldurabilir, PDF'i yazdırıp sette elle işaretleyebilirsin.
Storyboard şablonuÇizilecek kare kutuları + plan, ölçek, hareket ve süre sütunları. Yazdır ve elle doldur.Word (.docx)PDF
Çekim listesi şablonuSet gününün sırası: sahne, mekân, plan ölçeği, oyuncu ve not sütunlarıyla boş tablo.Word (.docx)PDF
Yeni ders ve şablon çıkınca haber verelim mi?Sadece bunun için — adresini kimseyle paylaşmıyoruz, her postanın altında tek tıkla çıkış var.
Sık sorulanlar
Storyboard çizmeyi bilmiyorum, yine de yapabilir miyim?
Evet. Çöp adam, kadraj çerçevesi ve hareket oku yeterlidir; amaç güzel çizim değil, sette ne çekeceğini bilmektir. İstersen mekânda telefonla fotoğraf çekip fotoğraf storyboard da yapabilirsin.
Her sahne için storyboard gerekir mi?
Hayır. Karmaşık, hareketli ya da pahalı sahneleri mutlaka çiz; iki kişinin oturup konuştuğu basit bir sahnede plan listesi yeterli olabilir.
Storyboard ile çekim listesi arasındaki fark ne?
Storyboard neyin nasıl görüneceğini gösterir ve hikâye sırasına göre dizilir; çekim listesi set gününün sırasını verir ve mekân ile oyuncuya göre gruplanır. İkisi birlikte kullanılır.
Word storyboard şablonu var mı?
Evet, bu sayfanın altında duruyor. İçinde çizim kutuları ile plan, ölçek, hareket ve süre sütunları hazırdır; yazdırıp elle doldurabilirsin.
