Fransız Format Senaryo Nedir?
Fransız format, sayfanın dikey olarak ikiye bölündüğü senaryo yazım düzenidir: sol sütuna görüntü (mekân, oyuncu, hareket, plan), sağ sütuna ses (diyalog, efekt, müzik) yazılır. Amerikan formatta ise her şey tek sütunda akar: sahne başlığı, altında aksiyon, ortada karakter adı ve diyalog. Türkiye'de sinema ve dizi senaryolarında ağırlıklı olarak Amerikan format kullanılır; iki sütunlu düzen daha çok reklam, tanıtım filmi, belgesel ve teknik senaryo (dekupaj) işlerinde tercih edilir.
İki formatın farkı
- Sayfa düzeni: Fransız formatta sayfa iki sütuna bölünür; Amerikan formatta tek sütun vardır.
- Görüntü–ses ayrımı: Fransız formatta ne görüldüğü ve ne duyulduğu yan yana okunur; Amerikan formatta ikisi aynı akışta ilerler.
- Diyalog: Fransız formatta sağ sütunda karakter adının yanında yazılır; Amerikan formatta karakter adı ortalanır, replik altına gelir.
- Kullanım: Amerikan format anlatı filmi ve dizi için standarttır; iki sütunlu düzen çekim ve montaj planlaması gereken işlerde işe yarar.
- Süre ölçüsü: “1 sayfa ≈ 1 dakika” kuralı Amerikan format için geçerlidir; iki sütunlu sayfada bu ölçü tutmaz.
Adı neden “Fransız format”?
Bu ad Türkiye'deki sinema eğitiminde iki sütunlu düzen için yerleşmiştir. Bugün Fransa'da profesyonel uzun metraj senaryoları da büyük ölçüde tek sütunlu, diyaloglu devamlılık (continuité dialoguée) biçiminde yazılır; iki sütunlu düzen orada daha çok teknik senaryo (découpage technique) için kullanılır. Yani “Fransız format” bir ülkenin değil, bir yazım düzeninin adıdır — önemli olan hangi işte hangisinin işini gördüğüdür.
Hangi işte hangisi?
- Kısa film, uzun metraj, dizi senaryosu, yarışma başvurusu → Amerikan format.
- Reklam filmi, tanıtım, kurumsal video, klip → iki sütunlu (görüntü/ses) düzen.
- Belgesel: kurgu masasında ses ve görüntü ayrı ilerlediği için iki sütun pratiktir.
- Çekim öncesi teknik senaryo (dekupaj): plan plan yazılırken iki sütun kolaylık sağlar.
Fransız format örneği (iki sütun)
Aşağıdaki sahne, Amerikan formatta yazılmış “Terazi” senaryosunun ikinci sahnesidir — aynı sahneyi iki formatta karşılaştırabilirsin.
SAHNE 2 — İÇ. KASAP DÜKKÂNI – ÖĞLE
| GÖRÜNTÜ | SES / DİYALOG |
|---|---|
| Kapının zili. NEVİN TEYZE (70'ler, file çanta) girer. Boş tezgâhın önünde durur. | Zil sesi. Sokaktan uzak trafik uğultusu. |
| Cemal başını kaldırır. | NEVİN TEYZE: İki yüz gram kıyma. |
| Cemal kancadan eti alır, keser, makineye verir. Kıymayı kâğıda koyup teraziye bırakır. İbre 220'de durur. | Kıyma makinesinin sesi. Terazinin metal tıkırtısı. |
| Cemal bir tutam kıymayı geri alır. İbre 200'e iner. Nevin Teyze izler. | NEVİN TEYZE: Alsana be Cemal, yirmi gram. CEMAL: İki yüz dediniz. |
| Nevin Teyze parayı tezgâha bırakır. Kapıda durur, camdan karşıdaki dev vitrine bakar. | Bozuk paranın cama vuruşu. NEVİN TEYZE: Cumaya açılıyormuş. |
| Cemal cevap vermez. Bıçağı siler. Kapı kapanır. | Bıçağın beze sürtünmesi. Kapı zili. |
Kontrol listesi
- Sol sütunda yalnızca görülen şeyler mi var (mekân, oyuncu, hareket, plan)?
- Sağ sütunda replik, efekt ve müzik ayrı ayrı belirtilmiş mi?
- İki sütun aynı anı anlatıyor mu — göz aynı satırda ses ve görüntüyü eşleştirebiliyor mu?
- Bu iş gerçekten iki sütunu gerektiriyor mu, yoksa Amerikan format daha mı doğru?
Word ve PDF olarak indir
Sık sorulanlar
Sinema ve dizi senaryolarında ağırlıklı olarak Amerikan format kullanılır; yarışmalar, destek başvuruları ve yapım şirketleri de genellikle bu düzeni bekler. İki sütunlu Fransız format daha çok reklam, tanıtım ve belgesel işlerinde karşına çıkar.
En kolay yol iki sütunlu bir tablo kullanmaktır: sol sütun görüntü, sağ sütun ses. Bu sayfadan indirebileceğin boş şablon tam olarak böyle hazırlandı — satır ekleyerek yazmaya devam edersin.
Genelde önerilmez. Yarışma ve destek başvurularının çoğu standart (Amerikan) formatta senaryo bekler; süre hesabı da o formata göre yapılır. Başvuru şartnamesinde aksi yazmıyorsa Amerikan formatı seç.
İlgili içerikler
Güncellenme tarihi: 2026-07-26