Senaryo Nasıl Satılır?
Senaryo satmak, bir yapımcının senaryonu film ya da dizi yapmak için haklarını sözleşmeyle senden alması demektir. Yol şöyle ilerler: senaryoyu bitir ve en az bir kez yeniden yaz, logline ve sinopsisle bir sunum paketi hazırla, türünde iş yapmış yapımcıları ve yönetmenleri seç, önce kısa bir e-postayla okumak isteyip istemediklerini sor, kime neyi ne zaman gönderdiğini kaydet. Yarışmalar ve destekler aynı yolun ikinci kapısıdır. Telif hakkı için tescil şart değildir; imzadan önce ise hangi hakları, ne kadar süreyle devrettiğini mutlaka sorarsın.
Senaryo satmak ne demek?
Senaryonun kendisi bir kâğıt yığını olarak satılmaz; satılan şey onu film ya da dizi yapma hakkıdır. Bir yapımcı bu hakkı sözleşmeyle devralır ya da kullanma izni alır. Bazen önce bir opsiyon imzalanır: yapımcı senaryon üzerinde belli bir süre için öncelik alır, projeyi o süre içinde geliştirmeye ve finansman bulmaya çalışır. Sürenin ne olduğu ve sonunda ne olacağı sözleşmede yazar.
İlk senaryonun en gerçekçi getirisi bazen satış değil, seni bir yapımcıya tanıtmasıdır: “Bunu çekmeyiz ama başka ne yazıyorsun?” cümlesi de bir kapıdır. Bu yüzden elinde tek değil, birden fazla bitmiş iş olması yolu kısaltır.
Göndermeden önce elinde ne olmalı?
- Bitmiş senaryo: ilk taslak değil, en az bir kez baştan yeniden yazılmış ve senden başka birine okutulmuş metin.
- Doğru format: sayfası standart düzende olmayan bir senaryo çoğu zaman okunmadan elenir.
- Logline: filmini tek cümlede anlatan cümle. Yapımcının ilk okuduğu şey odur.
- Sinopsis: bir sayfada bütün hikâye, sonu dahil. Sonu saklamak yapımcıya değil kısa tanıtım metnine yakışır.
- Gerekirse tretman ve bir sunum dosyası: karakterler, filmin neden şimdi ve neden bu yazardan çıktığı.
- İkinci bir iş: bir başka senaryo, bir tretman ya da çekilmiş bir kısa film. “Başka ne var?” sorusuna hazır ol.
Senaryomu nereye gönderebilirim?
- Yapım şirketleri: senin türünde iş yapmış olanları seç. Sevdiğin filmlerin jeneriğindeki yapımcı adları en iyi listedir.
- Yönetmenler: özellikle kısa filmle yola çıkmış, ilk ya da ikinci uzun metrajını arayan yönetmenler senaryo okur.
- Senaryo yarışmaları: jüri okur, kazanmasan da görünürlük getirir. Başvurmadan önce şartnamede hakların kimde kaldığını oku.
- Destekler ve fonlar: senaryo ve proje geliştirme destekleri dönemsel açılır; takvimi kaçırmamak gerekir.
- Festivallerin proje geliştirme platformları ve pitching oturumları: yapımcılarla aynı masaya oturmanın doğrudan yolu.
- Büyük dijital platformlar ve kanalların çoğu davetsiz senaryo kabul etmez; senaryolar onlara çoğunlukla bir yapım şirketi üzerinden ulaşır. Hedefin bir platformsa, önce o platforma iş yapan yapımcıya git.
Yapımcıya senaryo nasıl sunulur?
- Şirketin bir başvuru yolu varsa (başvuru formu, başvuru adresi) onu kullan; kapıyı kendin icat etme.
- Yoksa önce kısa bir e-posta: kim olduğun, logline, tür ve süre, neden bu şirkete yazdığın. Senaryoyu okumak isteyip istemediklerini sor.
- İstendiğinde PDF gönder; dosya adında senaryonun ve senin adın olsun. Word dosyası düzenlenebilir ve her bilgisayarda farklı görünür.
- Cevap gelmezse bir süre sonra tek bir kez hatırlat, sonra listendeki bir sonrakine geç. Israr bir kapıyı açmaz, kapatır.
- Kime, hangi tarihte, senaryonun hangi sürümünü gönderdiğini bir tabloya yaz. Bu hem takip hem de ileride bir tarih kanıtıdır.
Senaryom çalınır mı, nasıl korurum?
Türkiye'de senaryo bir “ilim ve edebiyat eseri” sayılır; telif hakkı yazdığın anda doğar, tescil şartı yoktur. İstersen Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü'nün isteğe bağlı kayıt-tescil işlemini yaptırabilirsin: hak yaratmaz, ama eserin sende olduğunu tarihli bir kayda bağlar. Ücret ve güncel belge listesi için Genel Müdürlüğün resmî sayfasına bakmak gerekir.
Telif, fikri değil fikrin ifadesini korur: aynı fikirden iki farklı film çıkabilir. Seni koruyan şey yazdığın metindir. Bu yüzden bir fikri anlatarak değil, bitmiş bir metni göstererek kapı çal; taslaklarını, tarihli sürümlerini ve gönderim kayıtlarını sakla.
Bu sayfa bir uygulama önerisidir, hukuki görüş değildir. Belirli bir durumda bir hukukçuya danış.
İmzalamadan önce sorulacak sorular
Bu sorular bir cevap listesi değil; cevapları sözleşmenin kendisinde durur. Birinin cevabını sözleşmede bulamıyorsan, onu sormadan imzalama.
- Hangi haklar devrediliyor: yalnız bu film mi, dizi, devam filmi ve başka uyarlamalar da mı?
- Devir süreli mi, belli ülkelerle sınırlı mı?
- Opsiyonsa: süre ne kadar, süre dolduğunda ve film çekilmezse haklar ne oluyor?
- Ödeme ne zaman ve nasıl yapılıyor: imzada mı, çekimde mi, yayında mı?
- Adın jenerikte ve tanıtımda nasıl yazılacak?
- Yeniden yazımları kim yapacak; senden habersiz başka bir yazar eklenebilir mi?
- Senaryo değiştirilirse onayın aranıyor mu?
- Anlaşmazlık çıkarsa ne olacak?
Üç işaret masadaysa: hukukçuya git
Önünde imzalanacak bir metin, konuşulan bir para ve bir karar tarihi varsa, soru artık bir rehberin değil bir hukukçunun sorusudur. Sözleşmeyi imzadan önce, fikri mülkiyet alanında çalışan bir avukata okut; bu masrafı bir kez ödemek, yanlış imzalanmış bir devri yıllarca taşımaktan ucuzdur.
Senaryo ne kadara satılır?
Sabit bir tarife yok ve doğrulayamadığımız bir rakamı yazmıyoruz. Bedel işin türüne (kısa film, dizi bölümü, uzun metraj), bütçeye, devredilen hakların kapsamına ve yazarın geçmişine göre görüşülür; bazen tek seferde, bazen imza, çekim ve yayın gibi aşamalara bölünerek ödenir. Güncel rakamları senaristlerin meslek örgütlerinden ve deneyimli yazarlardan öğrenmek, internette dolaşan sayılardan daha güvenilirdir.
Yanlış / Doğru
“Merhaba, bir senaryom var, çok farklı bir hikâye. Ekte gönderiyorum, okuyup dönüş yapar mısınız?” — Kim olduğun, filmin ne olduğu ve neden bu şirkete yazdığın yok; istenmemiş bir dosya da ekte.
Kısa, filmi tek cümlede anlatan ve okumak isteyip istemediklerini soran bir e-posta:
Konu: Uzun metraj senaryo “Son Saatçi” (dram, 95 sf.) Merhaba, Adım Deniz Kaya, senaryo yazıyorum. Yaptığınız küçük kadrolu aile dramlarını takip ediyorum; bu yüzden size yazıyorum. Logline: Kapanmak üzere olan çarşısında son dükkânını kapatmayı reddeden yaşlı bir saatçi, oğlunun onu huzurevine yerleştirmek için gelmesiyle ilk kez bir saati kendi eliyle durdurmak zorunda kalır. Senaryo tamam ve iki kez yeniden yazıldı. Okumak isterseniz PDF olarak ve bir sayfalık sinopsisle gönderebilirim. İyi çalışmalar, Deniz Kaya telefon · e-posta
Nasıl uygulanır?
- Bitir ve yeniden yaz — İlk taslağı değil, okutulmuş ve yeniden yazılmış metni göster.
- Paketi hazırla — Logline, bir sayfalık sinopsis, gerekirse tretman ve sunum dosyası.
- Listeni çıkar — Türünde iş yapmış yapımcılar, yönetmenler, yarışmalar ve destekler.
- Önce sor — Kısa bir e-postayla okumak isteyip istemediklerini sor; istenirse PDF gönder.
- Kayıt tut — Kime, ne zaman, hangi sürümü gönderdiğini yaz; taslaklarını sakla.
- İmzadan önce oku — Hangi hak, ne kadar süre, ne zaman ödeme: cevabı sözleşmede olmalı.
- Bir sonrakini yaz — Gönderdiğin senaryo yoldayken yenisine başla.
Kontrol listesi
- Senaryon okutulmuş ve en az bir kez baştan yeniden yazılmış mı?
- Logline'ın tek cümlede kim, ne istiyor ve önünde ne var sorularını cevaplıyor mu?
- Gönderdiğin şirket senin türünde iş yapmış mı?
- Kime, ne zaman, hangi sürümü gönderdiğini kaydettin mi?
- İmzalayacağın metinde devredilen hakları ve süreyi bulabiliyor musun?
Word ve PDF olarak indir
Word sürümünü açıp doğrudan üstüne yazarsın; PDF her cihazda aynı görünür, olduğu gibi yazdırılır.
Sık sorulanlar
Tek başına bir fikir telifle korunmaz ve nadiren satılır; satılan şey yazılmış bir tretman ya da senaryodur. Fikrin değerli olduğunu düşünüyorsan onu anlatmak yerine yaz: seni koruyan ve satılabilen şey metindir.
Zorunlu değildir: telif hakkı eseri yazdığın anda doğar. İstersen Telif Hakları Genel Müdürlüğü'nün isteğe bağlı kayıt-tescil işlemiyle eserini tarihli bir kayda bağlayabilirsin; bu işlem yeni bir hak vermez, ispat kolaylığı sağlar.
Yarışmadan yarışmaya değişir: bazıları yalnız okur ve değerlendirir, bazıları ödül alan metin üzerinde hak ister. Cevap şartnamededir; başvurmadan önce hakların kimde kaldığını anlatan maddeyi oku.
Tanıdık, bitmiş işin ardından gelir. Yarışmalara ve destek başvurularına katıl, bir kısa filmini kendin çek ya da kısa film çeken bir yönetmenle çalış, festivallerin proje geliştirme platformlarını takip et. Her bitmiş iş bir sonraki kapıyı açmayı kolaylaştırır.
İlgili içerikler
Güncellenme tarihi: 27 Eylül 2026